نقش ژنتیک در بروز بیماری ها چیست؟

نقش ژنتیک در بروز بیماری ها

بیماریهای عفونی از نظر عوارض و مرگ و میر یک مشکل عمده‌ی بهداشتی در سراسر جهان هستند. نقش ژنتیک در بیماری‌های عفونی بسیار مهم و تعیین کننده است، درحالیکه با شناخت عوامل ژنتیکی می‌توان بسیاری از بیماری‎ها را درمان و یا کنترل کرد.‎

ترکیبی پیچیده از عوامل ژنتیکی و باکتری‌های بیماری زا، نقش مهمی در تعیین حساسیت به میکروب‌های خاص و سیر عفونت دارد. در حال حاضر مطالعات بیشماری با استفاده از انواع رویکردهای خانوادگی و مبتنی بر جمعیت، ژنهای مرتبط را آزمایش و شناسایی کرده‌اند. این آزمایشات نشان می‌دهد اهمیت عوامل ژنتیکی، بالینی و سبک زندگی نقش حیاتی در میزان سطوح پروتئین موجود در خون دارد، که در پی آن نیز می‌توان چنین نتیجه گرفت که این عوامل سهم عظیمی را در کاربرد بیومارکرها (نشانگرهای زیستی) برای تشخیص بیماری‌های سرطانی و عفونی ایفا می‌کنند.

نقش ژنتیک در بروز بیماری ها

نقش ژنتیک در بروز بیماری ها

محققان با بررسی ۹۲ بیومارکر (نشانگر زیستی) عفونت در ۱۰۰۰ شخص سالم، متوجه نقش غیر قابل انکار عوامل ژنتیکی، بالینی و سبک زندگی در بین افراد شده‌اند.

جالب است بدانید عوامل ارثی نقش جالب توجه ۷۵ درصدی را برای پروتئین‌ها ایفا می‌کنند که در این میان نیز ثابت شده است، ۱۶ ژن تاثیر عمیقی را بر سطوح پروتئین می‌گذارند. در واقع ژنتیک و سبک زندگی با یکدیگر سهم بیش از ۵۰ درصدی را در تنوع سطوح پروتئین‌ها در بدن افراد سالم ایفا می‌کنند.

در حال حاضر بسیاری از داروهای مورد استفاده در درمان بیماری های عفونی مانند داروهایی که برای مقابله با گونه‌های مقاوم به درمان عامل مالاریا به کار می‌روند، از طریق شناخت الگوی خاص ژنتیکی و تعیین ژن‌های بیماری زا تهیه و مورد استفاده قرار گرفته اند.

برای تعیین وقت قبلی و مشاوره با مشاوره ژنتیک در مرکز پارسه ژنکس با شماره های ۴۴۲۸۷۶۳۲ تماس بگیرید و یا به آدرس اینستاگرام مراجعه کنید .

در ادامه‌ی مطلب به نقش ژنتیک در تعدادی از بیماری‌های عفونی و درمان آن‌ها از طریق ژن درمانی می‌پردازیم.

درمان HIV با روش ژن درمانی

با گسترش بیماری ایدز، رویکرد جدیدی برای درمان سرطان، اختلالات ژنتیکی و بیماریهای عفونی نیز ظاهر شد. استراتژی های سلول درمانی و ژن درمانی با ارائه مولکول های DNA و RNA که می‌توانند فاکتورهای ژنتیکی اساسی هر بیماری را اصلاح و یا بهبود بخشند.

HIV ویروسی است که با حمله به سلول های بدن خود را به سطح پروتئین‌های گلبول‌های سفید قفل می کند. یک نفر از هر صد نفر چنین پروتئین‌هایی را روی سلول‌هایش ندارد یعنی به طور طبیعی در برابرHIV  مقاوم است.

در روش ژن درمانی، می‌توان با تغییر DNA سلول‌های دفاعی بیماران، وضعیت مشابهی را به وجود می‌آورد تا ویروس نتواند خودش را به سلول وصل کند.

اگرچه استفاده از این روش برای درمان قطعی هنوز راه طولانی وجود دارد و قطعاً دارای هزینه‌ی بالایی خواهد بود.

نقش ژنتیک در تب هموراژیک کریمه کنگو

توزیع گسترده جغرافیایی ویروس تب هموراژیک کریمه-کنگو(CCHF)،  در بیش از ۳۰ کشور و توانایی آن در تولید بیماری شدید انسانی با میزان مرگ و میر بالا (حداکثر ۶۰٪) باعث می شود که CCHF یک نگرانی بزرگ بهداشت عمومی در سراسر جهان باشد.

ثابت شده است که مولکول های آنتی ژن لکوسیت انسانی (HLA) از عوامل ژنتیکی مهم در چندین بیماری هستند. برخی ژنهای HLA می‌تواند یک عامل خطر برای دستیابی به عفونت تب خونریزی کریمه-کنگو (CCHF) باشد و برخی دیگر می توانند نقش محافظتی در برابر این بیماری داشته باشند.

نقش ژنتیک در بیماری سل پوستی لوپوس”

لوپوس به بیماری خودایمنی گفته می‌شود که بر روی بسیاری از قسمت های بدن تاثیر می‌گذارد. طبق آمار جهانی از هر ده هزار نفر تقریبا سه نفر به این بیماری  مبتلا می شوند.

زمانی که یک باکتری یا ویروس وارد بدن انسان می شود، سیستم ایمنی برای مبارزه با آن فعال می‌شود و به مقابله با ویروس می‌پردازد و زمانی که این عامل خارجی شکست خورد ارگانیسم ایمنی بدن مبارزه را متوقف می‎کند.

طی نتایج تحقیقات پزشکی، جهش یک ژن خاص، به نام TNFAIP3 می‌تواند سیستم ایمنی را حتی پس از مبارزه علیه باکتری یا ویروس، به شدت فعال نگه دارد. زمانی که این ژن به درستی عمل نکند سیستم ایمنی هرگز خاموش نمی‌شود.

این نتایج می‌تواند روشهای جدیدی را در مقابله با بیماری‌های خود ایمنی به خصوص بیماری “لوپوس” (سل پوستی) ارائه کند.

بیماری لوپوس در اثر حلمه سیستم ایمنی به اندامها و بافتهای سالم خود ارگانیسم است و علائم تشخیص آن، التهاب پوست همراه با درد مفصلی است تاحدی که منجر به ازکارافتادگی اندام می‌شود.

در افراد سالم، نسخه طبیعی ژنTNFAIP3، پروتئینی را با عنوان A20 تولید می‌کند که از کار افتادن سیستم ایمنی را پس از پایان ماموریت تنظیم می‌کند. در بیماران مبتلا به لوپوس، حامل این گونه ژن جهش یافته‌ی TNFAIP3، سیستم ایمنی در بازگشت به حالت فعالیت طبیعی دچار مشکل می شود.

می‌توان گفت ژنتیک و شناخت ساختار ژنتیکی عوامل بیماری زا و ناقلین آنها، در پیشگیری و ابتلا به برخی از بیماری‌های عفونی و یا حتی درمان و کنترل این بیماری‎ها نقش مهمی دارد. به صورتی که بسیاری از بیماری‌های عفونی و سرطان به دلیل جهش ژن‌ها ایجاد می‌شوند، به همین دلیل در حال حاضر تلاش‌های زیادی برای بررسی ژنتیک و مداخلات ژنتیکی در راستای تشخیص، پیشگیری، درمان و کنترل بیماری‌های عفونی انجام شده است.

پاسخ

هفده − شانزده =

Call Now Button