آمنیوسنتز

آمنیوسنتز

آمنیوسنتز، عبارت است از خارج کردن مایع آمنیوتیک از رحم، که در تشخیص و درمان استفاده می شود. مایع آمنیوتیک، مایعی است که در طول دوران بارداری، از جنین محافظت می کند، این مایع محتوی سلول های جنینی و مواد شیمیایی است که توسط جنین تولید می شوند.

دلایل انجام آمنیوسنتز

  • تست های ژنتیکی، مانند سندروم داون
  • تست ریه جنین، بررسی وضعیت ریه جنین و اطمینان از رشد کامل ریه قبل از تولد
  • تشخیص عفونت جنین، بررسی هر گونه عفونت و بیماری در دوران جنینی
  • موارد درمانی، در صورتی که انباشت مایع آمنیوتیک در دوران بارداری بیش از حد معمول باشد، از آمنیوسنتز جهت دفع اضافی این مایع از رحم استفاده می شود

تست آمنیوسنتز معمولا هفته ۱۵ تا ۲۰ بارداری انجام می شود، انجام این تست قبل از هفته ۱۵ بارداری، می تواند عوارضی را به همراه داشته باشد.

آمنیوسنتز

آمنیوسنتز

چه زمانی تست آمنیوسنتز توصیه می شود؟

  • نتایج مثبت در تست های غربالگری پیش از تولد. در صورتی که تست های غربالگری سه ماه اول بارداری، نتایج مثبتی را نشان دهند، جهت تشخیص قطعی، تست آمنیوسنتز توصیه می شود.
  • وجود اختلالات کروموزومی و یا نقص لوله های عصبی در بارداری های قبلی. در صورت سابقه سندروم داون و یا نقایص مربوط به لوله های عصبی در بارداری های قبلی، و تاثیر این اختلالات بر روی مغز و نخاع، تست آمنیوسنتز توصیه می شود.
  • سابقه فامیلی ابتلا به اختلالات ژنتیکی. د صورتی که یکی از والدین ناقل اختلالات ژنتیکی باشند، تست آمنیوسنتز توصیه می شود.
  • بارداری بعد از ۳۵ سالگی
بهترین زمان تست آمنیوسنتز

جهت انجام این تست قبل از هفته بیست بارداری، بهتر است مثانه پر باشد، به همین خاطر مادر بایستی به اندازه کافی آب و مایعات بخورد. اما در صورتی که این تست بعد از هفته بیست بارداری انجام شود، مثانه بایستی خالی باشد. تست آمنیوسنتز به صورت سرپایی انجام می شود.

جهت انجام تست آمنیوسنتز، ابتدا از امواج فراصوتی (اولتراسوند) جهت تعیین محل دقیق قرارگیری جنین در رحم استفاده می شود. ژل مخصوصی بر روی شکم مادر زده می شود، و سپس پوزیشن کودک با استفاده از دستگاه کوچکی به نام ترانسفورماتور، بر روی صفحه نمایش، نشان داده می شود.

سپس، شکم با مواد ضد عفونی، کاملا تمیز می شود، نیازی به بی هوشی و یا بی حسی در این روش نیست، ممکن است مادر مقدار جزئی درد و ناراحتی را احساس کند.

در مرحله بعدی، سوزن باریک و توخالی، از طریق شکم وارد رحم می شود، و مقداری مایع آمنیوتیک به داخل سرنگ کشیده می شود، میزان دفع این مایع به هفته بارداری بستگی دارد. ممکن است مادر زمان وارد شدن سوزن به داخل پوست، و هم چنین رحم، احساس سوزش و یا درد داشته باشد.

آمنیوسنتز

آمنیوسنتز

تست آمنیوسنتز، چه مواردی را نشان می دهد؟

  • اختلالات کروموزومی
  • سندرم داون یا تریزومی ۲۱، که با تغییر ظاهر فیزیکی فرد، رشد ذهنی و مشکلات یادگیری همراه می باشد.
  • سندرم ادوارد یا تریزومی ۱۸، که منجر به بروز اختلالات فیزیکی و ذهنی شدیدی می شود.
  • سندروم پاتو یا تریزومی ۱۳، که به علت وجود کروموزوم ۱۳ اضافی ایجاد می شود.
  • اختلالات خونی

تست آمنیوسنتز به تشخیص اختلالات خونی ارثی نیز کمک می کند، از جمله:

  • کم خونی داسی شکل، که در این نوع کم خونی، گلبول های قرمز فرم غیر طبیعی پیدا می کنند.
  • تالاسمی، اختلالی است که بدن قادر به تولید گلبول قرمز نمی باشد.
  • هموفیلی، اختلال خونی مادرزادی است که توانایی لخته شدن خون مختل می شود.
  • نقص لوله عصبی

لوله عصبی جزء اولین ساختارهایی است که در ماه اول زندگی تشکیل می شود. همزمان با رشد جنین، لوله های عصبی نیز به تدریج تغییر می کنند و ستون فقرات و سیستم عصبی تشکیل می شود. نقص لوله های عصبی می تواند منجر به بروز مشکلاتی از قبیل فلجی و ضعف قسمت های تحتانی بدن شود.

  • اختلالات عضلانی و اسکلتی

تست آمنیوسنتز به تشخیص مشکلات مربوط به استخوان ها و عضلات مانند آتروفی و تحلیل عضلانی نیز کمک می کند. تحلیل عضلانی، اختلال مادرزادی است که با ضعف و تحلیل تدریجی عضلات همراه می باشد، و فرد را از انجام بسیاری از فعالیت ها ناتوان می سازد.

تست آمنیوسنتز معمولا هفته ۱۵ تا ۲۰ بارداری انجام می شود، انجام این تست قبل از هفته ۱۵ بارداری، می تواند عوارضی را به همراه داشته باشد..برای تعیین وقت قبلی و مشاوره با مرکز مشاوره ژنتیک پارسه ژنکس با شماره های ۴۴۲۸۷۶۳۲-۵ تماس بگیریدو یا به آدرس اینستاگرام مراجعه کنید .

مراقبت های بعد از آمنیوسنتز

بعد از انجام تست آمنیوسنتز، پزشک با استفاده از اولتراسوند به بررسی ضربان قلب جنین می پردازد.

علائمی مانند احساس درد و یا انقباضات لگنی، بعد از تست کاملا طبیعی است. اما قرص های مسکن مانند استامینوفن برای فرد در نظر گرفته خواهد شد.

فرد بلافاصله بعد از تست، قادر به انجام کارها و فعالیت های روزانه و روتین خود می باشد. انجام فعالیت و ورزش های سنگین، برای مدتی ممنوع می باشد.

بهتر است تا چند روز بعد از تست، از برقراری رابطه جنسی خودداری شود.

معولا نتایج تست آمنیوسنتز، چند روز بعد آماده می شود.

در صورت مشاهده علائم زیر، بهتر است با پزشک خود مشورت داشته باشید:

  • خونریزی از واژن
  • انقباضات شدید رحمی که معمولا بیش از چند ساعت ادامه می یابد
  • تب
  • قرمزی و التهاب، در محل ورود سوزن
  • حرکات غیر طبیعی جنین و یا کاهش حرکت و تکان های جنین

آیا می توان تست آمنیوتیک را انجام نداد؟

بله، در صورتی که قبل از بارداری، مشاوره های ژنتیکی لازم انجام شده باشد، می توان این تست را انجام نداد.

آیا تست آمنیوسنتز عوارضی را به همراه دارد؟

احتمال مشاهده عوارضی مانند سقط جنین، آسیب به جنین و یا مادر، عفونت، و یا زایمان زودرس در این تست، وجود دارد.

نتایج تست آمنیوسنتز

تست آمنیوسنتز، از جمله تست های معتبر در تشخیص اختلالات ژنتیکی مانند سندرم داون می باشد. اما این نکته را در نظر داشته باشید که این تست قادر به تشخیص تمامی اختلالات ژنتیکی و یا نقایص تولد نمی باشد.

هر سلول موجود در مایع آمنیوتیک، محتوی مجموعه ای از DNA می باشد، در نتیجه، سلول های گرفته شده در این تست، حاوی اطلاعات بسیار مفیدی در خصوص وضعیت سلامتی جنین می باشند.

تست آمنیوسنتز، اختلال ژنتیکی و یا کروموزومی غیر قابل درمان را نیز مشخص می کند. در چنین مواردی، تصمیم بر ادامه بارداری با والدین می باشد.

مطالب مرتبط با این مقاله:

مشاور ژنتیک 

کاریوتایپ

ژنتیک مولکولی

One thought on “آمنیوسنتز

  1. ساناز - اردیبهشت ۲۹, ۱۳۹۸ در ۱۲:۱۴ ب.ظ

    آمنیوسنتز فقط جهت تشخیص سندرم داون هست یا ناهنجاریهای دیگه رو هم نشون میده؟

    پاسخ

پاسخ

شانزده + چهار =